Think Positive
Zorgeloos zorg bieden

Think Positive komt met een nieuwe training om veerkracht te ontwikkelen in negen realistische stappen.

 

Zie hier de preview op prezi.com

Reacties

Een eenvoudige oefening bestaande uit vijf stappen of suggesties.

Iedereen kan één of meerdere van deze oefeningen doen. Stop ermee als de oefeningen oncomfortabel worden. Laat de ogen open of gesloten, hoewel het vaak eenvoudiger te doen is met de ogen dicht.


 
Oefening

1. Begin met aandacht schenken aan de ademhaling. Het kan zijn dat dit oncomfortabel is. Richt dan de aandacht op iets dat mild plezierig of juist neutraal is, zoals het gevoel in de voeten, of een zin als ‘Ik mag gelukkig zijn’, of ‘Mijn cliënt mag gelukkig zijn’. Heb de intentie om deze focus of aandacht een aantal minuten vol te houden. Of het nou de ademhaling is of iets anders waar je aan denkt, houd die aandacht een paar minuten vast. Je kunt deze intentie ‘top-down’ aan jezelf opleggen, met woorden als “Ik blijf mijn aandacht vasthouden”, of je kunt deze ‘bottom-up’ aan jezelf opleggen door een gevoelde betekenis te ervaren van deze aandacht zelf.

2. De tweede stap is om te ontspannen. Adem een paar keer flink uit, langer dan wanneer je inademt en ontspan de tong.

3. De derde suggestie is om je zo veilig mogelijk te voelen als maar kan. Het kan lastig zijn om je hieraan over te geven. Realiseer je dan dat je in een veilige, beschermde en comfortabele omgeving bent. Voel de aanwezigheid van de goede mensen om je heen die je steunen, en ervaar je eigen positieve kracht waarmee je in het leven staat. Verken het loslaten van de waakzaamheld waaraan we al genoeg gebonden zijn in deze wereld.

4. Een vierde stap of suggestie betreft het voelen van het welzijn, het welbevinden. Zonder het te forceren, moedig je gevoelens aan van geluk en dankbaarheid. Bijvoorbeeld de gedachte: ‘Een (bepaald) cliënt maakt mij gelukkig’, of: ‘Ik ben dankbaar voor de rust die het nieuwe dagprogramma bij cliënt X brengt’ . Het maakt niet zoveel uit wat hierbij voor je werkt, maar laat in ieder geval een positieve emotie toe. Er kunnen andere - ook negatieve - gevoelens bovenkomen. Bied hieraan geen weerstand: laat ze gewoon komen en gaan, terwijl je je aandacht richt op de positieve gevoelens en gedachten.

5. De vijfde suggestie houdt in om je perceptie te ervaren als een grenzeloze ruimte. Je waarneming heeft geen randen of grenzen. Hij is oneindig, zoals de hemel en de ruimte. Verschillende ervaringen komen en gaan binnen deze ruimte en je hebt een panoramisch zicht op je ervaringen. Je hebt een vogelperspectief op je gedachten, sensaties, geluiden, gevoelens, verlangens en herinneringen.

 

Achtergrond info

Deze eenvoudige oefeningen vormen een uitstekend begin. Het vergt maar vijf minuten. En met enige ervaring kost het zelfs minder tijd.

Ik wil graag uitleggen wat er in het brein gebeurt gedurende deze vijf oefeningen. We beginnen met de aandacht voor de ademhaling of anders datgene, wat je als aandachtspunt hebt genomen. Als de intentie voor aandacht ‘top-down’ was, licht de prefrontale cortex op, het gebied van de hersenen achter het voorhoofd dat meerdere uitvoerende systemen kent. Ik vind de ‘bottom-up’ intentie het meest interessant. Dat is een moment waar we een emotioneel rijke ervaring hebben. Deze intentie is krachtig omdat deze het limbisch systeem betreft, de subcorticale gebieden onder de hersenschors, waar emoties bij zijn betrokken. Het is het gebied waar we een positieve emotionele beloning krijgen, die geassocieerd is met onze intentie.

De tweede suggestie betreft de ontspanning. In ons moderne leven activeren wij voortdurend onze stressreacties, ons ‘vecht-of-vlucht’-systeem. Deze reacties zijn gerelateerd aan het sympatische zenuwstelsel. We hebben ons ontwikkeld om uitbarstingen van stress aan te kunnen. Chronische stress kunnen wij echter niet aan en het is moeilijk om onze aandacht te richten wanneer we gespannen zijn. Stress stimuleert de (geëvolueerde) schichtige, dierlijke sentimenten in ons brein. Het is belangrijk om deze (in het sympatische zenuwstelsel opgewekte) opwinding te kalmeren. Een manier daartoe is om de parasympatische tak van het zenuwstelsel te activeren. Dit kan heel goed door middel van onze uitademing, die wordt beheerst door dit parasympatische systeem. Drie tot tien lange uitademingen laten het parasympatische systeem oplichten en kalmeert de sympatische opwinding.

De derde suggestie richt zich op de gevoelens van veiligheid en geborgenheid. In essentie hebben we de neiging om bedreigingen te overschatten en de mogelijkheden om met bedreigingen om te gaan juist te onderschatten. De meesten zouden zich veiliger kunnen voelen dan normaal het geval is. Niemand van ons is geheel veilig, zeker niet als je met mensen werkt. Maar de meesten van ons kunnen zich veroorloven om zekerder, minder gebonden, in het leven te staan.
 
Een gevoel van veiligheid helpt ons met ‘mindfulness’ omdat we - wanneer we niet veilig zijn - voortdurend alert zijn op bedreigingen die ons meer waakzaam maken en interfereren met ons interne zelfbewustzijn. De vierde suggestie werkt toe naar een gevoel van welzijn. Het neurale substraat van ons werkgeheugen heeft een soort poort die gesloten danwel geopend is. Als deze gesloten is, ervaren we een regelmatigheid van geest. We zijn in staat om te blijven bij datgene, wat onze aandacht heeft en worden niet afgeleid. Deze poort werkt door middel van dopamine, een neurotransmitter die in verband wordt gebracht met het systeem van belonen. Een regelmatige stroom van dopamine houdt deze poort gesloten. Een plotselinge afname van dopamine - wanneer een gevoel van beloning wegvalt - of een toename van dopamine - wanneer nieuwe en andere beloningen zich voordoen, opent deze poort en leidt ons van onze aandacht af. De laatste suggestie, om het veld van onze perceptie te ervaren als een grenzeloze ruimte, is recentelijk dieper onderzocht. Het blijkt dat deze ervaring de laterale netwerken activeert; de netwerken die zijn geassocieerd met een open, ruimtelijke ervaring.

Deze vijf oefeningen vormen een goede illustratie van zelfgeleide neuroplasticiteit. Ze stimuleren het neurale substraat van ‘mindful attention’ waardoor dit substraat na enige tijd wordt versterkt. We kunnen deze kennis gebruiken om een neuraal substraat te ontwikkelen van medeleven, positieve ingesteldheid, veerkracht en diepe concentratie. Een mooi vooruitzicht.

 




Reacties

Neuroplasticiteit is een lichamelijk proces: We hebben nog iets anders gemeen met dieren: onze hersenen zijn plastisch en vormbaar als gevolg van de activiteit van de hersenen en de levenservaringen die we opdoen.

 

 

 

Neem het voorbeeld van het werk door de bekende neuro-wetenschapper Michael Meany.

Hij keek o.a. naar de invloed die de stijl van opvoeden heeft op de leer capaciteiten van ratten. Pups van een goed verzorgende moeder leerden beter dan ratten van moeders die niet veel naar hun pups omkeken, zolang ze zich in een omgeving met weinig stress bevonden. Echter, in een stressvolle omgeving, leerden juist de 'verwaarloosde' pups beter, wat duidt op een zekere vorm van stressbestendigheid. Het voordeel, door te werken met ratten, is dat men ook kan kijken in het brein, stress bestendige ratten hadden meer glucocorticoide receptoren in de hippocampus waardoor ze de hormonen die werden gevormd als ze in stressvolle omstandigheden kwamen onder controle konden brengen; het gevolg was dat ze stressvolle situaties als minder bedreigend ervoeren en dus rustiger werden.

De stressbestendigheid was dus niet dankzij een betere 'mentale' strategie op het moment zelf, maar aan een aangepaste 'hard-wiring' van de hersenen door ervaringen in het verleden. Lees: het lichaam zorgde er voor dat de geest anders opereerde. uw reactie in een bepaalde situatie is dus afhankelijk van de 'hard-wiring' van uw hersenen op dat moment. Deze hard-wiring is door een aantal factoren tot stand gekomen: het is een samenspel van biologische opbouw (evolutionaire processen), biologische predisposities (genetische opmaak) en omgevingsfactoren (persoonlijke ervaringen).

Jonge mensen zijn meer neuro-plastisch: zoals al sinds Lorenz bekend is, is een mens en dier vooral neuro-plastisch op jongere leeftijd; ook wel “imprinting” genoemd. Imprinting duidt er op dat mensen connecties tussen neuronen ontwikkelen die hen toelaten om op een bepaalde manier met de omgeving om te gaan. Zo zullen sommige mensen op basis van voorgaande ervaringen mensen bij moeilijke omstandigheden zich zelf proberen om te vormen en ervan te leren, terwijl anderen juist naar bijv. drugs of alcohol grijpen.

In het eerste geval spreekt men ook wel over veerkracht. Veerkracht bepaalt onder meer ons creatief vermogen.

Stressbestendige mensen hebben meer glucocorticoid receptors in de hippocampus. Als het waar is dat deze receptoren worden aangemaakt op jonge leeftijd is het relatief duidelijk dat we als samenleving een nieuwe maatschappij horen te bouwen: we horen mensen op te voeden met veerkracht. Mensen die veerkracht hebben zijn “andere” mensen want ze zullen anders omgaan met anderen. Als volwassen mensen blijven we ook vormbaar, bijvoorbeeld door aan sport te doen

Recent onderzoek bij ratten heeft aangetoond dat jonge hersencellen (die waarschijnlijk zijn aangemaakt door lichamelijke beweging) minder gevoelig zijn voor stressvolle omstandigheden. Met andere woorden, door te sporten hadden de ratten hersenen gekregen die biologisch en moleculair rustiger waren, dan de ratten die niet hadden gesport.

Bron: Willem Verbeke and Wouter van den Berg ISAM Neuroscience, Erasmus University, Rotterdam

Reacties

Cora Postema (mantelzorger en spreker) 

Roger, over kwetsbaarheid tonen kan ik het volgende zeggen:

Mijn man lag op de IC, al een maand of zo. Het leek vrij uitzichtloos. Ik kwam op bezoek en zag het ook allemaal even niet zo zitten. Thuis, werk, alles anders, hoe moet dat verder.... Toen legde ik in tranen mijn hoofd naast zijn hoofd op het kussen. Ik werd er helemaal rustig van. Later vertelde hij mij dat moment voor hem een keerpunt was. Doordat ik bij hem kon uithuilen en tot rust kwam, hoe krakkemikkig hij ook was, gaf dat hem het besef er nog toe te doen... dat hij mij nog steeds kon helpen, dat hij nodig was. Hij besloot toen te willen blijven leven. Er voor een ander toe te doen..... dat geeft het leven waarde. Als je je kwetsbaarheid laat zien, geef je de ander de mogelijkheid iets te betekenen, er toe te doen. Je geeft de ander de gelegenheid medemenselijk te zijn.
Ik vind niets zo prettig als een zorgprofessional die gewoon zegt het ook niet te weten. Of die laat blijken ook geraakt te kunnen zijn. Dan durf ik me ook te laten zien. Dan durf ik ook met mijn diepere vragen te komen, dan kan ik meedenken.

Zie ook onze discussie over kwetsbaarheid op LinkedIn Compassion For Care groep, (dit is een besloten groep, je dient je eerst in te schrijven om mee te kunnen doen aan de discussie)

Reacties

Als iemand het lichtend voorbeeld is van geïncarneerde compassie, veerkracht en een positieve ingesteldheid dan is dat Nelson Mandela wel! het tijdschrift Forbes publiceerde onlangs een lijst van 19 inspirerende 'quotes' van deze geweldige man

Lees verder

 

 

Reacties

Wetenschappelijk onderzoek naar de meetbare voordelen van mededogen is jong . Voorlopige bevindingen suggereren echter dat compassie van positieve invloed is op gezondheid , welzijn  en de (werk)relaties die wij aangaan . Veel wetenschappers geloven dat mededogen  zelfs van vitaal belang voor het voortbestaan van onze soort is.  En ze vinden dat de voordelen van compassie verhoogd nog beter uit de verf komen door middel van gerichte oefeningen en praktijk. Hier zijn enkele van de meest opwindende bevindingen uit dit onderzoek tot nu toe

 

• Compassie geeft ons een goed gevoel : Neurologen komen tot de conclusie dat compassie de 'vreugde'-circuits in de hersenen activeert. Een regelmatige compassievolle omgang met anderen leidt tot een blijvende toename van geluk

• Rekening houden met anderen op een vriendelijke en liefdevolle wijze - kan risico op hart- en vaatziekten verminderen (doordat de 'vagus'  geactiveerd wordt, deze zenuw helpt de hartslag te vertragen

• Compassievol zijn maakt mensen weerbaarder tegen stress

• Mededogen versterkt de relaties. Compassievolle mensen zijn optimistischer en ondersteunend in de communicatie met anderen 

• Compassievol zijn verlaagt de stresshormonen in het bloed en speeksel en versterkt de immuunrespons 

• Gevoel van medeleven voor een persoon maakt ons minder rancuneus ten opzichte van anderen

• Hulpverleners die uit compassie werken zien zichzelf, hun collega's en hun organisatie in een positiever licht. Zij ervaren meer positieve emoties zoals vreugde en tevredenheid , en zijn meer betrokken bij hun clienten

• Mensen die uit compassie werken zijn meer sociaalvaardig , waardoor ze minder kwetsbaar zijn voor eenzaamheid. Het is aangetoond dat eenzaamheid stress veroorzaakt en schade aan het immuunsysteem kan veroorzaken.

 

Reacties

Terwijl het buiten donker wordt en de gure wind de laatste herfstbladeren her en der verspreidt, verspreidt Think Positive de volgende boodschap:

Wat als de winter voor groei staat in plaats van stilstand? Wat als het de kweekbodem blijkt te zijn van al wat goed is? Van al wat straks, in de lente, tot bloei komt?

En wat als wij, net als Gustaf Jung dat zo graag deed, voor heel even met een open blik naar al wat ondergronds, onderhuids, onbewust, onvolledig, onvoltooid zouden kijken om te ontdekken dat….

De schaduwkant ons iets kan leren?

Wat als je van het probleemgedrag van je cliënt iets kan opsteken, en hij ook?

Wat als je imperfectie juist je schoonheid blijkt te zijn

Wat als je een berg innerlijke kracht in jezelf zou ontdekken door je simpelweg kwetsbaar op te stellen?

Wat als je door je hoofd te stoten eindelijk de les leert?

Wat als ongemak en onveiligheid je weerbaarder maken? (what does not kill you makes you stronger)

 

Reacties