Think Positive
Zorgeloos zorg bieden

Hoe sterk je motto is, wordt pas duidelijk in tijden van narigheid. Kun je dan nog achter zoiets als: 'think Positive' staan als: A de belastingdienst ten onrechte je VAR niet verlengt (waardoor je niet meer aan het werk kan) B je kind van de ene op de andere dag in het ziekenhuis ligt met een ernstige ziekte C je zwager overlijdt aan de K ziekte.

Februari en maart vielen dan ook niet mee. Ik moet eerlijk bekennen dat het moeilijke maanden waren want je werk, gezin en familie zijn toch wel de pilaren waarop mijn leven zich afspeelt. Als deze gaan wankelen dan wankelt er een heleboel.

Op een gegeven moment vroeg een goed vriend aan mij: hoe gaat het met je Roger?'

"Hoe het met mij gaat? ik zou het niet weten, ik heb geen tijd om na te gaan hoe het met mijn persoonlijke gevoelens zit. Er hangt een donkere wolk boven mij en ik moet zorgen dat ik thuis kom voordat het gaat plenzen!'

En precies zo ging het. De dagen na dit telefoongesprek werden dagen van research, dagen van rennen, om thuis te komen voordat de grote storm werkelijk zou losbarsten.

Vooruit kijken dus,en zeker niet achter je kijken. De bergbeklimmer kent deze situatie, men kijkt vooruit, ook al loert de diepte achter je, de diepte...daar kijk je niet in.

De angst...daar kijk je niet in. Want zodra men in de diepte kijkt dan is het al telaat. En dan pakt de angst je en verlamt de angst je tot je geen enkele beweging meer kan maken, geen zet meer kan zetten. Je bevriest. De angst neemt controle over je. Vanuit de oudste gedeelte van je hersenen, de basale Ganglia, wordt de welbekende freeze reactie in werking gezet. Deze deel van je hersenen blaast zich zo op dat er geen ruimte meer is voor helder denken, de Prefrontale Cortex komt niet meer aan te pas, lamgelegd door de dominantie van de 'macho hersenen', de Ganglia.

Dus voruit kijken, ook in tijden van nood, juist in tijden van nood. Ik besluit mij te richten op de mogelijkheden: ik duik achter de Mac en ga op zoek naar de oorzaak van al deze ellende. Dat wat ik niet kan veranderen, laat ik voor wat het is: ik kan mijn zwager niet meer redden, ik kan geen bezwaar maken tegen de belastingdienst want uit meerdere berichten kom ik te weten dat het toch geen enkele zin heeft.

Ik richt mij op de mogelijkheden, op dat wat wel veranderd kan worden.

 

 

Uitdaging nummer 1: De VAR

Als de belastingdienst zegt dat ze in mij geen ondernemer zien omdat ik veel met bemiddelars werk, dan....ja wat dan? want ondernemer ben ik zeker....ik verstuur zelf mijn facturen, ik zoek zelf naar klanten...ik bepaal zelf mijn tarieven...ik doe aan reklame....ik heb een site met blog en al....Aan de telefoon vertelt de consulent van de belastingdienst: 'maar mijnheer....dat telt voor onze computer niet....wij zien nog geen ondernemer in u....

Geen ondernemer????dat laat ik mij niet twee keer zeggen en besluit terstond vandaag nog vier nieuwe ondernemingen te beginnen. Uiteindelijk is het maar eentje geworden (een derde is in de maak: 'de crisisspecialist' maar over dat...later )

In de periode van twee weken gebeurt veel, gesprekken met Amerika, op zoek naar distributeurs, een nieuwe site de lucht in gooien, plannen maken en dan....alsof het al die tijd al daar was, daar is mijn tweede bedrijf: Balance & Boards!! Kom maar op belastingdienst, en geef mij mijn Var terug!  

 

 

Uitdaging nummer 2: de ziekte van mijn kind

Wat ben ik blij dat je tegenwoordig over gedigitaliseerde informatie kan beschikken, zomaar vanuit je luie stoel, thuis. Mijn vrouw en ik duiken achter de computer op zoek naar herkenningspunten en na een paar dagen hebben we raak: 'Pandas'!, een vrij onbekende immuunziekte. Mijn vrouw en ik naar de dokter, met onze voorwerk nog vers in ons achterhoofd. Pandas....nooit van gehoort....tot vandaag dus....mijn kind heeft waarschijnlijk Pandas, als je er niet snel bij bent kan het chronisch zijn. Ik bedenk mij dat het maar goed is geweest dat ik niet achteruit ben gaan kijken, want anders was het gaan plenzen.

De huisarts stuurt ons snel door naar een internist, een neuroloog. Een paar dagen later zijn we in het ziekenhuis, kapot moe maar blij omdat we op tijd erbij zijn. Na de kuur zien we vrij snel resultaat. Alle neurologische gebreken zakken weg, wij durven het niet te geloven maar het is echt zo, het is al een stuk beter, veel beter. Pff...ik voel verlichting, alsof er een zwaarte van mijn schouders afvalt, ook al wil ik er niet al te vrolijk van worden. het is nog te vroeg, de tijd zal het leren.

 

 

Uitdaging nr 3: de begravenis

Voor wie geen liefhebben is van begravenissen (ik dus) kan ik van harte aanbevelen om eens een begravenis van verstandelijk beperkten bij te wonen. wat een oprechte feest van gevoelens. Ontroerend hoe deze mensen omgaan met hun gevoel. Daar waar wij ons vastklampen aan enkel het verdriet dat aanwezig is, kunnen verstandelijk beperkten alle gevoelen omarmen: er wordt gehuild, gelachen, gedanst. Wat een prachtige begravenis. Mijn zus, die van zichzelf al een groot gevoel voor drama kent (half Italiaans dus dat zit in ons bloed) laat zichzelf helemaal gaan, en wordt op een prachtoge manier bijgestaan door haar begeleidster, en door ons, haar innige familie.

Schaamte bestaat niet als je vanuit je hart leeft, dat is hier duidelijk. Daar waar ik aanvankelijk zo voor huiverde wordt zomaar een van de mooiste dagen van mijn leven. Vreeugde is mooi maar verdriet ook, want het verbroedert. Hand in hand loop ik met mijn zus achter de kist en in plaats van verdriet voel ik intenst geluk, intens geluk voor dat wat ik heb en dat wat ik heb gehad.

......................

 

De wolken klaren op, het heeft uiteindelijk niet geplenst. Hoe het met mij gaat? geen idee, maar ik geloof dat het wel goed gaat.

 

Reacties

Een eenvoudige oefening bestaande uit vijf stappen of suggesties.

Iedereen kan één of meerdere van deze oefeningen doen. Stop ermee als de oefeningen oncomfortabel worden. Laat de ogen open of gesloten, hoewel het vaak eenvoudiger te doen is met de ogen dicht.


 
Oefening

1. Begin met aandacht schenken aan de ademhaling. Het kan zijn dat dit oncomfortabel is. Richt dan de aandacht op iets dat mild plezierig of juist neutraal is, zoals het gevoel in de voeten, of een zin als ‘Ik mag gelukkig zijn’, of ‘Mijn cliënt mag gelukkig zijn’. Heb de intentie om deze focus of aandacht een aantal minuten vol te houden. Of het nou de ademhaling is of iets anders waar je aan denkt, houd die aandacht een paar minuten vast. Je kunt deze intentie ‘top-down’ aan jezelf opleggen, met woorden als “Ik blijf mijn aandacht vasthouden”, of je kunt deze ‘bottom-up’ aan jezelf opleggen door een gevoelde betekenis te ervaren van deze aandacht zelf.

2. De tweede stap is om te ontspannen. Adem een paar keer flink uit, langer dan wanneer je inademt en ontspan de tong.

3. De derde suggestie is om je zo veilig mogelijk te voelen als maar kan. Het kan lastig zijn om je hieraan over te geven. Realiseer je dan dat je in een veilige, beschermde en comfortabele omgeving bent. Voel de aanwezigheid van de goede mensen om je heen die je steunen, en ervaar je eigen positieve kracht waarmee je in het leven staat. Verken het loslaten van de waakzaamheld waaraan we al genoeg gebonden zijn in deze wereld.

4. Een vierde stap of suggestie betreft het voelen van het welzijn, het welbevinden. Zonder het te forceren, moedig je gevoelens aan van geluk en dankbaarheid. Bijvoorbeeld de gedachte: ‘Een (bepaald) cliënt maakt mij gelukkig’, of: ‘Ik ben dankbaar voor de rust die het nieuwe dagprogramma bij cliënt X brengt’ . Het maakt niet zoveel uit wat hierbij voor je werkt, maar laat in ieder geval een positieve emotie toe. Er kunnen andere - ook negatieve - gevoelens bovenkomen. Bied hieraan geen weerstand: laat ze gewoon komen en gaan, terwijl je je aandacht richt op de positieve gevoelens en gedachten.

5. De vijfde suggestie houdt in om je perceptie te ervaren als een grenzeloze ruimte. Je waarneming heeft geen randen of grenzen. Hij is oneindig, zoals de hemel en de ruimte. Verschillende ervaringen komen en gaan binnen deze ruimte en je hebt een panoramisch zicht op je ervaringen. Je hebt een vogelperspectief op je gedachten, sensaties, geluiden, gevoelens, verlangens en herinneringen.

 

Achtergrond info

Deze eenvoudige oefeningen vormen een uitstekend begin. Het vergt maar vijf minuten. En met enige ervaring kost het zelfs minder tijd.

Ik wil graag uitleggen wat er in het brein gebeurt gedurende deze vijf oefeningen. We beginnen met de aandacht voor de ademhaling of anders datgene, wat je als aandachtspunt hebt genomen. Als de intentie voor aandacht ‘top-down’ was, licht de prefrontale cortex op, het gebied van de hersenen achter het voorhoofd dat meerdere uitvoerende systemen kent. Ik vind de ‘bottom-up’ intentie het meest interessant. Dat is een moment waar we een emotioneel rijke ervaring hebben. Deze intentie is krachtig omdat deze het limbisch systeem betreft, de subcorticale gebieden onder de hersenschors, waar emoties bij zijn betrokken. Het is het gebied waar we een positieve emotionele beloning krijgen, die geassocieerd is met onze intentie.

De tweede suggestie betreft de ontspanning. In ons moderne leven activeren wij voortdurend onze stressreacties, ons ‘vecht-of-vlucht’-systeem. Deze reacties zijn gerelateerd aan het sympatische zenuwstelsel. We hebben ons ontwikkeld om uitbarstingen van stress aan te kunnen. Chronische stress kunnen wij echter niet aan en het is moeilijk om onze aandacht te richten wanneer we gespannen zijn. Stress stimuleert de (geëvolueerde) schichtige, dierlijke sentimenten in ons brein. Het is belangrijk om deze (in het sympatische zenuwstelsel opgewekte) opwinding te kalmeren. Een manier daartoe is om de parasympatische tak van het zenuwstelsel te activeren. Dit kan heel goed door middel van onze uitademing, die wordt beheerst door dit parasympatische systeem. Drie tot tien lange uitademingen laten het parasympatische systeem oplichten en kalmeert de sympatische opwinding.

De derde suggestie richt zich op de gevoelens van veiligheid en geborgenheid. In essentie hebben we de neiging om bedreigingen te overschatten en de mogelijkheden om met bedreigingen om te gaan juist te onderschatten. De meesten zouden zich veiliger kunnen voelen dan normaal het geval is. Niemand van ons is geheel veilig, zeker niet als je met mensen werkt. Maar de meesten van ons kunnen zich veroorloven om zekerder, minder gebonden, in het leven te staan.
 
Een gevoel van veiligheid helpt ons met ‘mindfulness’ omdat we - wanneer we niet veilig zijn - voortdurend alert zijn op bedreigingen die ons meer waakzaam maken en interfereren met ons interne zelfbewustzijn. De vierde suggestie werkt toe naar een gevoel van welzijn. Het neurale substraat van ons werkgeheugen heeft een soort poort die gesloten danwel geopend is. Als deze gesloten is, ervaren we een regelmatigheid van geest. We zijn in staat om te blijven bij datgene, wat onze aandacht heeft en worden niet afgeleid. Deze poort werkt door middel van dopamine, een neurotransmitter die in verband wordt gebracht met het systeem van belonen. Een regelmatige stroom van dopamine houdt deze poort gesloten. Een plotselinge afname van dopamine - wanneer een gevoel van beloning wegvalt - of een toename van dopamine - wanneer nieuwe en andere beloningen zich voordoen, opent deze poort en leidt ons van onze aandacht af. De laatste suggestie, om het veld van onze perceptie te ervaren als een grenzeloze ruimte, is recentelijk dieper onderzocht. Het blijkt dat deze ervaring de laterale netwerken activeert; de netwerken die zijn geassocieerd met een open, ruimtelijke ervaring.

Deze vijf oefeningen vormen een goede illustratie van zelfgeleide neuroplasticiteit. Ze stimuleren het neurale substraat van ‘mindful attention’ waardoor dit substraat na enige tijd wordt versterkt. We kunnen deze kennis gebruiken om een neuraal substraat te ontwikkelen van medeleven, positieve ingesteldheid, veerkracht en diepe concentratie. Een mooi vooruitzicht.

 




Reacties

Als iemand het lichtend voorbeeld is van geïncarneerde compassie, veerkracht en een positieve ingesteldheid dan is dat Nelson Mandela wel! het tijdschrift Forbes publiceerde onlangs een lijst van 19 inspirerende 'quotes' van deze geweldige man

Lees verder

 

 

Reacties
Een positieve ingesteldheid, oefening 1
 
Over zelfbeeld, beeld van de andere en verwondering
 
 
Stap1
Schrijf 5 positieve dingen op die je tijdens je dienst heb gezien/opgemerkt in je werkhouding. 
 
Schrijf vervolgens 3 positieve dingen die je gezien hebt bij je cliën(ten).
 
Sluit af door 1 ding op te scrijven die je positief heeft verrast.
 
Doe dit aan het einde van je dienst voor twee achter weken achter elkaar.
Kijk aan het einde van iedere week er even na.
Kijk na twee weken wat dit bijhouden voor effecten heeft gehad in hoe je kijkt naar jezelf en je cliënten. 
 
Stap 2 
Merk je, na twee weken, enige verschil in je houding en gedachtegang? 
Zo ja, wat dan? schrijf deze inzicht op een A4tje en hangt deze voor de periode van een week op een plek waar je vaak komt, bij voorbeeld aan de muur in je slaapkamer of in de w.c. of bijvoorbeeld in de buurt van je computer. 
 
Stap 3 
Je bent nu drie weken verder. 
Merk je nu enige verschil in hoe je nu staat in je werk en hoe je drie weken geleden in je werk stond?
Reacties
 
Ik was gisteren aan het werk op een instelling van jeugdzorg ergens in het land.
 
Ik had een 1 op 1 dienst op een ontspoorde jongen en deze kreeg bezoek van een groepsgenootje. Zij gingen Grand Theft spelen. Een computerspelletje waar je als een ware gangster auto's kan stelen en mensen kan beroven.
 
De jongens genoten van het spelletje en de vele mogelijkheden om dingen te doen die in het echte leven niet mochten.
 
 
 
In plaats van moralistisch te werk te gaan en de jongens lastig te vallen met een preek over normen en waarden (iets wat je zou verwachten van een hulpverlener) heb ik gebruik gemaakt van de situatie om te focussen op het positieve wat ik zag.
 
Ik zag, om een voorbeeld te noemen, dat de twee tijdens het spel goed samenwerkten als een team. Ik zag dat de jongens op zoek waren naar waardering voor hun trucs en trics bij het sturen van de auto's in gevaarlijke omstandigheden in het spel.
Ik zag dat ze oprecht blij waren voor elkaar als ze een nivo verder waren gekomen. complimenten aan elkaar.
 
Er waren een heleboel zaken die goed gingen en ik besef dat wij vaak alleen stil staan bij wat zo'n jongen niet goed doet.  Wij zijn geneigd te focussen op de imperfecties en vergeten dan te kijken naar dat wat wel goed gaat.
 
Toen ik de jongens oprecht complimenten gaf voor dat wat ik zag, merkte ik dat deze jongens het moeilijk vonden om de complimenten in ontvangst te nemen en ik bedacht dat dit kwam omdat ze niet gewend zijn om vanuit een positieve insteek benaderd te worden.
Ze wisten zich geen raad met de positieve aandacht! Dit kan een valkuil zijn maar aangezien ik vaker meemaak dat zo'n jongen niet weet hoe met deze situatie om te gaan wist ik wat mij te wachten stond.
 
Na het prijzen en complimenteren, toen een akelige stilte zich meester maakte van de situatie,  heb ik de kilte weten te verdringen door tegen de jongens te vertellen dat als iemand een compliment geeft,  zij konden reageren door een simpele 'bedank' uit te spreken. Nadat ik ze dit had medegedeeld kreeg ik zelf van de jongens een 'dank je wel' (voor de aangeboden hulp).
 
Dat was een mooi moment, een mooi 'leermoment'....voor ieder van ons.
 
Wa leer ik hieruit? het volgende:
Wij  kunnen overal zakken zout leggen op alles wat negatief is, maar wat bereik je ermee? wat nu als je inhaakt op de kleine positieve dingen die je ziet, en wat als dit inhaken op het positieve een begin is van groei en vertrouwen?
 
 
 
Reacties (1)
In de vorige blog hebben we het gehad over compassie. Ik heb je kennis laten maken met Krista Tippet, een wetenschapper die een nieuwe invulling aan het woord  heeft weten te geven.
Ik heb je ook kennis laten maken met de bevlogen Julia, die compassie ziet als een bruikbare middel en een betoog houdt over de voordelen van compassie voor de hulpverlener .
 
Vandaag wil ik het met jullie hebben over een positieve ingesteldheid.
 
 
Een positieve  ingesteldheid betekent niet, zoals sommigen denken,  dat je de wereld onrealistisch vanuit een roze bril bekijkt, of dat je, als een struisvogel, je hoofd in het zand steekt om de gedragsproblemen en moeilijkheden op je pad niet te hoeven zien.
 
Hoe wij naar de zorgvrager kijken bepaalt voor een groot deel hoe de situatie gaat aflopen, dus wil je rust en veiligheid op je afdeling, zet dan een ander bril op! grote kans dat het je helpt de kalmte te bewaren en goede zorg te verlenen.
 
Een mooi voorbeeld van een positieve ingesteldheid kreeg ik, toen ik laatst aan het werk was ergens in Amsterdam. Ik was aan het werk als begeleider op een behandelintensieve  unit toen twee jongens iets deden wat eigenlijk niet mocht...
lees verder...
 
Zin in een vitality boost? doe dan de 5,3,1 oefening en zie wat een positieve ingesteldheid voor je kan doen!
 
Nog een fijne laatste herfstdagen,
 
Roger Vogelezang
 
Reacties